7 maddede Japonya’nın anayasa krizi

Tıklayın yazılar posta kutunuza gelsin(üyelik bilgileri gizli tutulur). Günün fotoğrafında Selen Gülün'ün Tokyo'da verdiği bir dinletiden alıntı var, yazının sonunda.

Japon savunma kuvvetlerinin görev tanımı değiştirildi. Artık Japonya askeri ittifaklara girebilecek ve uluslararası krizlerde askeri görev yüklenebilecek. Bunu mümkün kılan yasanın meclisten geçmesi ülkeyi bir anayasa krizine sokmak üzere. Başbakan Abe hukukçular, anayasa profesörleri, siyaset bilimcileri tarafından topa tutuluyor, kendi partisinde de başkaldıranlar sesini yükseltiyor. Son halkoyu yoklamalarında halkın desteğinin de azaldığı gözleniyor. Böyle giderse gelecek yılki senato seçimlerini kaybedebilir.

İşte 7 noktada Japonya’nın anayasa krizi:

1. İki farklı şeyin kavgası veriliyor. Birincisi, Japon Savunma Kuvvetleri’nin (JSDF=Japan Self Defense Force) görev tanımının kollektif yani ortak savunma anlaşmalarına girebilecek şekilde değiştirilmesi.

Bunun sonucu Japonya dünyanın herhangi bir sıcak bölgesinde müttefiklerine askeri destek verebilecek. Bu durum Japonya’nın pasifist kimliği ile uyuşmaz, başkalarının savaşını savaşmak için Japon askerinin göreve çağrılması doğru olmaz diyenler var. Bunlar JSDF’nın”kollektif savunma” konsepti doğrultusunda askeri ittifaklara girmesine karşılar.

2. Tartışılan ikinci nokta ise JSDF görev tanımının değiştirilme şeklinin anayasal olup olmadığı. Başbakan Abe, yasaların anayasaya uygunluğu konusunu inceleyen ve hükümet bünyesinde bir kurum olan “Bakanlar Kurulu Yasama Komisyonu” olumlu görüş bildirdi diyor.

Muhalefet ise başbakanın, kendi görüşüne yakın birini komisyon başkanlığına atayarak  baskı yaptığını, etki altında verilen görüşün geçerli olmadığını, JSDF’in yeni görev tanımının mevcut anayasaya göre yapılamayacağını, anayasa değişikliğine gidilmesi gerektiğini söylüyorlar.

3. Neden bu değişiklik gerekli sorusunun iki cevabı var. Birincisi Japonya’nın savunması ile ilgili. Japon askeri, yani JSDF, mevcut durumda Japonya bir saldırıya maruz kalırsa ülkeyi savunur. Savunamaz diye bir şey yok. Sorun Japonya’nın bir başka ülke askerinin yardımına gidebilmesi onlarla beraber gerektiğinde çatışmaya girebilmesi. Anayasaya göre bunu yapamaz.

Şöyle bir örnek vereyim. Japonya ile ABD arasında bir “Savunma Paktı” var. ABD ordusunun Japonya’da üsleri var. Japonya bir saldırıya maruz kalırsa beraber savunacaklar. Ama mesela bu savunma esnasında bir ABD gemisi saldırıya uğrarsa Japonya ona yardım edemeyecek.

Foto: dw.com ve Reuters

Foto: dw.com ve Reuters

Bir başka örnek: Deniz kuvvetlerimizin Gediz Fırkateyni Ertuğrul Faciası’nın 125 yıl dönümü anısına ay başında Japonya’ya geldi. Gediz’e Japon sularında Japon deniz kuvvetlerinden bir fırkateynin eşlik ettiğini düşünüyorum. Şimdi diyelim ki bir Kuzey Kore gemisi Gediz uluslararası sularda iken, ve yanında Japon gemisi varken tuttu geldi önlerini kesti ve Gediz’e saldırdı. Bu durumda Japon savaş gemisi hemen yanı başında olmasına karşın, kendisine karşı bir saldırı olmadığı sürece yardım edemez, eli kolu bağlı  seyreder.

Japon anayasasına göre JSDF bir “savunma gücü” ve ancak kendisine doğrudan bir saldırı yapıldığında savunma amaçlı olmak kaydı ile askeri bir cevap verebilir. Anayasa Japonya’ya uluslararası sorunları güç yolu ile harb ederek çözme hakkını vermiyor.

Değişkilik neden gerekli sorusuna verilen ikinci cevap ise şu: Japonya Hürmüz boğazı, Suriye gibi bölgesel kriz noktalarında ABD ile beraber koalisyon kurarak sıcak çatışmaya giremez, destek veremez. JSDF’in görev tanımındaki değişiklik bu tip durumlarda lojistik destek verebilmesinin önünü açıyor.

4. Japonya’da Anayasa Mahkemesi diye bir kurum yok. Hükümetler çıkardıkları yasaların anayasaya veya mevcut hukuk düzenine uygunluğunu “Cabinet Legislation Bureau” (Başbakanlık Hukuk Dairesi diye Türkçeye çevrilebilir) adlı birime kontrol ettiriyorlar ve onun verdiği görüşler doğrultusunda gerekli düzeltmeler yapılarak yasalar çıkıyor.

Öte yandan bu kurum adı üzerinde bakanlar kuruluna yani başbakana bağlı. Bugüne kadar hükümetler Başbakanlık Hukuk Dairesi üzerinde bir tasarrufta bulunmadılar. Ama şimdiki başbakan Abe dairenin başına dışarıdan kendi görüşlerine yakın olduğu kabul edilen birini atadı ve JSDF’in yeni tarifinin anayasaya aykırı olmadığı görüşünü aldı.

Arasında iktidar partisi LDP’den milletvekillerinin de olduğu muhalif gurup yapılan bu işlemi keyfi buluyor. Anayasa bir kez böyle delinirse bunun sonu gelmez, Japonya hukuk devleti olmaktan çıkar faşizme kayar diyorlar.

Komünist parti başkanı anayasa deşişikliği karşıtı bir gösteride (Kaynak: Japan Times)

Komünist parti başkanı anayasa deşişikliği karşıtı bir gösteride (Kaynak: Japan Times)

5. Hemen hemen bütün anayasa profesörleri, hukukçular, ve siyaset bilimcileri yapılan işlemi anayasaya aykırı buluyor ve anayasa değişikliğine gidilmesinin gerektiğini söylüyor. Hükümet ise hukuk uzmanlarının ulusal güvenlik kavramını anlamadığını, seçilmiş bir hükümetin işine de karışamayacaklarını söylüyor.

Ankete katılan anayasa profesörlerinin çoğunluğu düzenlemeyi anayasaya aykırı buluyor

Ankete katılan anayasa profesörlerinin çoğunluğu düzenlemeyi anayasaya aykırı buluyor

6. Abe hükümeti anayasa değişikliğini yapmak için gerekli çoğunluğa temsiciler meclisinde sahip ama senatoda değil. Ayrıca koalisyon ortağını ikna etmesi gerek. Anayasa değişikliğine gitmek uzun, zahmetli ve sonu belli olmayan bir siyasi risk. 2016 yılında senato meclisinin yarısı yeniden seçime gidecek. Muhalefet Abe’yi bu seçimde yenmek istiyor.

Savunma Bakanı Gen Nakatani parlamentoda soruları cevaplarken zor durumda kalıyor (kaynak japonyabülteni.com)

Savunma Bakanı Gen Nakatani parlamentoda soruları cevaplarken zor durumda kalıyor (kaynak japonyabülteni.com)

7. Japon Anayasası ABD işgal kuvvetleri tarafından yapıldı ve 1947 yılında kabul edildi. O günden bu yana da değişmedi. Bu anayasanın 9. maddesi ile Japonya harb etme hakkından feragat ediyor. Ayrıca silahlı kuvvetler bulunduramayacağını söylüyor. Bu haliyle bile JSDF’in hukuki yani anayasal konumu şüpheli. Japonya’nın pasifist konumunu muhafaza etmesini isteyenler anayasa değişikliğine de, askeri görev tanımına da karşı.

Japonya ve ABD savunma işbirliğini global satha yaymak istiyor (foto: globalresearch.ca)

Japonya ve ABD savunma işbirliğini global satha yaymak istiyor (foto: globalresearch.ca)

Günün Fotoğrafı- Jazz dinlerken 

Yorum bırakın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s