Shinkansen ile YHT arasındaki on fark

Dün ilk defa YHT’ye bindim. İzmit’den Ankara’ya geldim. Bu hat yirmi beş Temmuz’da açılmıştı. Ekonomi kısmı ile seyahat ettim, bir de business sınıfı varmış.

Japonya’da yüksek hızlı trenlere “Shinkansen” deniyor. “Yeni Tren” demek. İki bin on üç yılında Shinkansen ellinci yılını kutlamıştı. Ben ilk olarak bin dokuz yüz seksen yedi yılında binmiştim. Yirmi yedi yıldır kullanırım. İşte YHT ile arasında gözlemlediğim kadarı ile belirlediğim on fark.

1. Ayakta yolcu: Japonya Shinkansen’i “Serbest”, “Numaralı”, ve “Yeşil” olarak üç sınıf bilet satıyor. Serbest sınıfta koltuk sayısından fazla bilet satışı var. Bu vagonlarda bulduğunuz boş yerlere oturuyorsunuz. Gerektiğinde ayakta çok yolcu alıyorlar. Numaralı vagonlarda ise ayakta yolcuya izin yok. Yeşil sınıf birinci, yani business sınıfı.

2. Sigara: Japonya’da Shinkansen’lerde sigara içilen vagonlar var. Bunların dışında kimse tüttürmeye teşebbüs etmiyor. YHT’de kanun gereği kapalı yer olduğu için sigara içmek yasak ama tuvalette fosur fosu içip ortalığı rezil eden sonra da marifetmişçesine pişmiş kelle gibi sırıtan mandalar var.

3. Vagonlar ve konfor: YHT vagonları dar. İki sıra ikişer koltuk konmuş aradaki aralıkta zar zor ilerleniyor. Shinkansen vagonları geniş yer bol rahat ve ferah. Koltuklar üçlü ve ikili. Tavanlar da daha yüksek sanki. YHT konfor açısından bir kaç adım geride. Tren hareket halindeyken hissedilen gürültü ve sarsıntı da hallice daha fazla.

 

4. Hız ve aerodinamik yapı: Shinkansen üç yüz yirmi ile üç yüz elli kilometre basıyor ve ortalama bu hızı tutturuyor, sarsıntı az. Dün YHT kısa aralıklarla da olsa iki yüz elli üç’e kadar çıktı ama ortalaması daha düşük. O hızda sarsıntı ve titreşim hissedilir ve hafif rahatsız eden düzeye ulaştı. Sarsıntılar trenin aerodinamik yapısı veya rayların tasarımı yetersizse olur. Demek ki mühendislikte biraz daha ilerlememiz gerek. Yirmi yedi yıl önce ilk kez bindiğim Shinkansen de iki yüz elli kilometre hızı geçince bayağı titreşim yapmıştı.

5. Seyahat süresi: YHT’nin azami hızı iki yüz elli üç’ü gösterse de ortalama hız yüz yirmi yüz otuz km civarında. İzmit-Ankara arasını iki defa durarak üç saatte aldık. Herhalde otobüs ile gitseydik üç buçuk dört saatte varırdık. Tokyo-Osaka arası altı yüz km. Nozomi adlı Shinkansen ile dört kez durarak iki buçuk saatte gidebiliyorsunuz. Otobüs ileyse on oniki saat.

YHT için ayrı bir güzergah yapılmamış. Eskisi gibi Eskişehir üzerinden dolaşarak geliyor. Hızlı trenin anlamı doğrudan başlangıç ile hedef arasında düz çizgiye yakın bir güzergah izleyerek gelmesidir. Cetvelle çizilmiş gibi. Bu nedenle YHT gerçek anlamda bir hızlı tren değil.

6. Gar lojistik ve ulaşım: İzmit garı yeni yapılıyor herhalde. Biz ikinci perondan bindik. Yürüyen merdiven falan yoktu. Ağır bavulu olanlar veya yaşlılar ne yapacak? Aydınlatma ve bilgilendirme de yok denecek kadar az. Ama daha çok yeni, düzelecektir eminim. Japonya’daki Shinkansen istasyonları ayrı ve devasa yapılar. Yolcuların konforu için her şey düşünülmüş. Eh, onlar bu noktaya elli senede geldiler, bizim acelemiz var üç yılda geliriz.

7. Bilet alımı, tren saatleri, fiyatlar: Genel olarak tren bilgilerine (saat, rota vs) ulaşabildim ama yetersiz. Biletimi internetten alamadım. Önceden Ankara garına kadar gitmem gerekti. Yetmiş TL bilet bedeli ödedim. Otobüsten pahalı, uçak (Sabiha Gökçen)’den biraz ucuz. Japonya’da Shinkansen, uçaktan yüzde otuz daha ucuzdur. Otobüsten üç dört kat daha pahalıdır. YHT tıklım tıklım dolu idi. Demek ki tren seferlerini artırmak gerek.

8. Tuvaletler ve ortak alanlar: YHT bu konuda çok yetersiz. Tuvaletler küçük, sayıları az. Ortak alanlar da dar. Shinansen ayakta yolcu aldığı için belki de ortak alan ve tuvalet konforuna biraz daha dikkat etmiş. Bir de tabii ki elli yıldan beri bu konularda geliştirme yaptıklarını unutmamak gerek. Hatırlarım ilk bindiğim Shinkansen tuvaleti en berbat ŞOT (şehirlerarası otobüs terminali) tuvaletinden kadar olmasa da kötüydü.

9. Hizmet ve ikram: YHT ile Shinkansen tren içinde yiyecek ve içecek dolaştırıyor. Hizmet aynı seviyede. YHT’de restoran vagonu da varmış. Gitmedim. Eskiden Shinkansen’de de vardı ama kaldırdılar. YHT de içki satılmıyor. Japonlar özellikle trende içmeyi sevdikleri için mutlaka bol miktarda bira stoğu bulunur. YHT’de çalışmasa da internet var. Raillife dergisini beğendim.

10. Yolcular: Tuvalette sigara içip ortalığı rezil eden densizi saymazsak YHT yolcuları birbirine saygılı insanlardı. Her kesimden vatandaş vardı. Öğrencisi, genci, yaşlısı, iş için seyahat edenler, boş bakanlar, kitap okuyanlar, müzik dinleyenler. Başı örtülü, dekolte. Geniş bir spektrumun bir arada seyahat ediyor olması hoşuma gitti.

Genel sonuç: Yeni seferlere başlayan bu nedenle de daha pek çok teknik ve hizmet eksiği olması normal YHT ile elli yıldır bu hizmeti veren Shinkansen’i karşılaştırmak haksızlık olur. Ama ben yirmi yedi yıldır Shinkansen kullandığım için adil bir karşılaştırma yapabilirim. Bu nedenle YHT’ye on üzerinden sekiz veriyorum. TCDD doğru yolda. Klasik ve nostaljik trenleri unutmayın, bir kenara atmayın ama.

İzmir – Ankara yataklı tren seyahati yazısı için —-> burayı tıklayın